صنعت ساخت و ساز در دهه اخیر، به ویژه در بخش سازه های بلند و برج ها، با تحولات ساختاری و فنی قابل توجهی مواجه بوده است. افزایش جمعیت شهری، محدودیت منابع زمین و رشد پروژه های انبوه سازی، باعث شده ارتفاع سازه ها به یکی از شاخص های کلیدی توسعه شهری تبدیل شود. بر اساس گزارش های منتشر شده توسط Market Research Future، بازار جهانی تجهیزات قالب بندی و داربست های ساختمانی تا سال های آینده با نرخ رشد سالانه قابل توجهی توسعه خواهد یافت؛ رشدی که بخش عمده آن به پروژه های سازه های بلند و پیچیده اختصاص دارد.
در چنین شرایطی، انتخاب سیستم های پشتیبان و نگهدارنده موقت، نقشی تعیین کننده در ایمنی، سرعت اجرا و کنترل هزینه ها ایفا می کند. داربست ها و اسکافلدها به عنوان بخش جدایی ناپذیر عملیات بتن ریزی و قالب بندی، بیش از گذشته مورد توجه مهندسان و مجریان پروژه قرار گرفته اند. در میان انواع مختلف سیستم های داربستی، اسکافلد مثلثی به دلیل ساختار مهندسی شده و عملکرد پایدار، جایگاه ویژه ای در پروژه های بلند پیدا کرده است.
اهمیت بررسی عملکرد اسکافلد مثلثی در سازه های بلند، از آن جهت است که این سیستم نه تنها بر ایمنی کارگاه اثر مستقیم دارد، بلکه می تواند بر کیفیت نهایی سازه، زمان بندی پروژه و بهره وری نیروی انسانی نیز تاثیرگذار باشد. این گزارش تلاش می کند با نگاهی فنی اما قابل درک، عملکرد این نوع اسکافلد را در پروژه های مرتفع بررسی کند.
جایگاه اسکافلد مثلثی در پروژه های بلند
اسکافلد مثلثی یکی از سیستم های متداول داربست بندی در پروژه های بتن ریزی سقف و دال های سنگین است. ساختار هندسی مثلثی این سیستم، موجب توزیع یکنواخت بار و افزایش پایداری آن در ارتفاعات بالا می شود. در سازه های بلند، نیروهای جانبی ناشی از باد، ارتعاشات و بارهای متغیر، اهمیت انتخاب سیستم پشتیبان مناسب را دوچندان می کند.
در مقایسه با داربست های سنتی لوله و بست، اسکافلد مثلثی از اجزای پیش ساخته با ابعاد استاندارد تشکیل شده که نصب آن را سریع تر و خطای انسانی را کاهش می دهد. این ویژگی در پروژه های مرتفع که زمان اجرا و ایمنی نیروی کار از اولویت های اصلی است، مزیت قابل توجهی محسوب می شود.
تحلیل فنی عملکرد اسکافلد مثلثی در ارتفاع
از منظر مهندسی سازه، اسکافلد مثلثی به دلیل فرم هندسی خود، مقاومت مناسبی در برابر کمانش و تغییر شکل دارد. انتقال بار از طریق اعضا و مهاری های مورب و قائم، باعث می شود نیروها به صورت متعادل به زمین منتقل شوند. این موضوع در پروژه های بلند و اجرای برج ها که بار سقف ها و دال ها قابل توجه است، اهمیت زیادی دارد.
مطالعات فنی منتشر شده در گزارش های تخصصی حوزه ساخت و ساز نشان می دهد که استفاده از سیستم های اسکافلد مدولار، از جمله نوع مثلثی، می تواند میزان نشست و تغییر شکل موقت قالب را به حداقل برساند. این امر به طور مستقیم بر کیفیت سطح بتن و کاهش نیاز به اصلاحات پس از اجرا اثرگذار است.
مزیت ها و چالش های اجرایی اسکافلد مثلثی
استفاده از اسکافلد مثلثی در پروژه های ساخت سازه های بلند در کنار مزیت های فنی، از منظر اجرایی نیز قابل بررسی است. سهولت مونتاژ و دمونتاژ، کاهش زمان آماده سازی کارگاه و امکان استفاده مجدد در پروژه های متعدد، از جمله مزایای این سیستم به شمار می رود. در پروژه های بلند که تکرار طبقات وجود دارد، این قابلیت باعث افزایش بهره وری اقتصادی می شود.
با این حال، چالش هایی نیز وجود دارد. طراحی و تولید غیر استاندارد، استفاده از متریال نامرغوب یا عدم رعایت ظرفیت بار مجاز، می تواند عملکرد این سیستم را تحت تاثیر قرار دهد. از این رو، انتخاب تولیدکننده ای که استانداردهای مهندسی و کنترل کیفیت را در تولید اسکافلد مثلثی به صورت جدی رعایت می کند، اهمیت ویژه ای پیدا می کند.
نقش تولیدکنندگان تخصصی در بهبود عملکرد سیستم
همانطور که در بخش مزایا و چالش ها اشاره شد تولید کنندگان سیستم های اسکافلد بندی می توانند نقش مهمی در تولید اسکافلد مثلثی باکیفیت داشته باشند. به این ترتیب در سال های اخیر، نقش مجموعه های تولیدی تخصصی در ارتقای کیفیت تجهیزات قالب بندی و داربست، پررنگ تر شده است. تولید اسکافلد مثلثی با در نظر گرفتن الزامات پروژه های بلند، نیازمند دانش مهندسی، تجهیزات تولید دقیق و تجربه اجرایی است.
در این میان، گروه صنعتی تنها پولاد به عنوان یکی از مجموعه های فعال در حوزه طراحی و تولید سیستم های قالب بندی و اسکافلد، توانسته است با تمرکز بر کیفیت ساخت و انطباق با نیاز پروژه های بزرگ، جایگاه مشخصی در بازار داخلی به دست آورد.
این مجموعه با بهره گیری از فرآیندهای تولید کنترل شده و توجه به استانداردهای فنی، در پروژه های مختلف عمرانی حضور داشته و سیستم های متنوعی را متناسب با شرایط اجرایی ارائه کرده است. نمونه اسکافلد مثلثی تولید شده توسط گروه صنعتی تنها پولاد را می توانید در پروژه هایی مثل تکمیل ساخت ایرانمال، بیمارستان امام خمینی شهریار، تقاطع غیرهمسطح آزادگان کرج، پل حافظ شهر کرج، پروژه ایستگاه مترو شهید علیخانی- اصفهان و ….. مشاهده کنید.
آینده استفاده از اسکافلد مثلثی در سازه های بلند
با توجه به روند رو به رشد ساخت و سازهای عمودی و افزایش حساسیت نسبت به ایمنی و کیفیت اجرا، پیش بینی می شود استفاده از سیستم های اسکافلد مدولار و مهندسی شده، از جمله اسکافلد مثلثی، در سال های آینده افزایش یابد. گزارش های تحلیلی موسسات بین المللی نشان می دهد که پروژه های بلند بیش از پیش به سمت استفاده از تجهیزات استاندارد و صنعتی شده حرکت می کنند.
در چنین فضایی، تولیدکنندگانی که بتوانند همزمان کیفیت، ایمنی و انعطاف پذیری اجرایی را تامین کنند، نقش کلیدی در زنجیره ارزش صنعت ساخت و ساز خواهند داشت.
بررسی عملکرد اسکافلد مثلثی در سازه های بلند نشان می دهد که این سیستم، در صورت طراحی و اجرای صحیح، می تواند پاسخگوی بخش قابل توجهی از نیازهای فنی و اجرایی پروژه های مرتفع باشد. پایداری مناسب، سهولت اجرا و قابلیت استفاده مجدد، از جمله عواملی است که این نوع اسکافلد را به گزینه ای قابل اتکا تبدیل کرده است.
در عین حال، اهمیت انتخاب تولید کننده معتبر و توجه به استانداردهای مهندسی، نکته ای است که نمی توان از آن غافل شد. آینده ساخت و سازهای بلند، بیش از هر زمان دیگری به استفاده از سیستم های صنعتی شده و مبتنی بر دانش فنی وابسته خواهد بود؛ روندی که نقش مجموعه های تخصصی داخلی را برجسته تر می کند.
